<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE root>
<article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="review-article" dtd-version="1.2" xml:lang="en"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher-id">Acta Naturae</journal-id><journal-title-group><journal-title xml:lang="en">Acta Naturae</journal-title><trans-title-group xml:lang="ru"><trans-title>Acta Naturae</trans-title></trans-title-group></journal-title-group><issn publication-format="print">2075-8251</issn><publisher><publisher-name xml:lang="en">Acta Naturae Ltd</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id pub-id-type="publisher-id">10869</article-id><article-id pub-id-type="doi">10.32607/20758251-2019-11-4-42-53</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="toc-heading" xml:lang="en"><subject>Reviews</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="toc-heading" xml:lang="ru"><subject>Обзоры</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="article-type"><subject>Review Article</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title xml:lang="en">DARPins: Promising Scaffolds for Theranostics</article-title><trans-title-group xml:lang="ru"><trans-title>Дарпины - перспективные адресные белки для тераностики</trans-title></trans-title-group></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author"><name-alternatives><name xml:lang="en"><surname>Shilova</surname><given-names>O. N.</given-names></name><name xml:lang="ru"><surname>Шилова</surname><given-names>О. Н.</given-names></name></name-alternatives><address><country country="RU">Russian Federation</country></address><email>olga.shilova.n@gmail.com</email><xref ref-type="aff" rid="aff1"/></contrib><contrib contrib-type="author"><name-alternatives><name xml:lang="en"><surname>Deyev</surname><given-names>S. M.</given-names></name><name xml:lang="ru"><surname>Деев</surname><given-names>С. М.</given-names></name></name-alternatives><address><country country="RU">Russian Federation</country></address><email>olga.shilova.n@gmail.com</email><xref ref-type="aff" rid="aff1"/></contrib></contrib-group><aff-alternatives id="aff1"><aff><institution xml:lang="en">Shemyakin-Ovchinnikov Institute of Bioorganic Chemistry, Russian Academy of Sciences</institution></aff><aff><institution xml:lang="ru">Институт биоорганической химии им. академиков М.М. Шемякина и Ю.А. Овчинникова РАН</institution></aff></aff-alternatives><pub-date date-type="pub" iso-8601-date="2019-12-15" publication-format="electronic"><day>15</day><month>12</month><year>2019</year></pub-date><volume>11</volume><issue>4</issue><issue-title xml:lang="en">VOL 11, NO4 (2019)</issue-title><issue-title xml:lang="ru">ТОМ 11, №4 (2019)</issue-title><fpage>42</fpage><lpage>53</lpage><history><date date-type="received" iso-8601-date="2020-01-28"><day>28</day><month>01</month><year>2020</year></date></history><permissions><copyright-statement xml:lang="en">Copyright ©; 2019, Shilova O.N., Deyev S.M.</copyright-statement><copyright-statement xml:lang="ru">Copyright ©; 2019, Шилова О.Н., Деев С.М.</copyright-statement><copyright-year>2019</copyright-year><copyright-holder xml:lang="en">Shilova O.N., Deyev S.M.</copyright-holder><copyright-holder xml:lang="ru">Шилова О.Н., Деев С.М.</copyright-holder><ali:free_to_read xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/"/><license><ali:license_ref xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref></license></permissions><self-uri xlink:href="https://actanaturae.ru/2075-8251/article/view/10869">https://actanaturae.ru/2075-8251/article/view/10869</self-uri><abstract xml:lang="en"><p>Monoclonal antibodies are the classical basis for targeted therapy, but the development of alternative binding proteins has made it possible to use non-immunoglobulin proteins as targeting modules. The advantages of DARPins, scaffold proteins based on ankyrin repeats, over antibodies are as follows: small size, stability over a wide range of temperatures and pH values, low aggregation tendency, and ease of production in heterologous expression systems. The differences in the structure of the paratope of DARPin and antibodies broaden the spectrum of target molecules, while the ease of creating hybrid fusion proteins allows one to obtain bispecific and multivalent constructs. In this article, we summarize recent data on the development of therapeutic and imaging compounds based on DARPins.</p></abstract><trans-abstract xml:lang="ru"><p>Классической основой адресной терапии являются моноклональные антитела, однако разработка альтернативных связывающих белков позволила использовать в качестве нацеливающих модулей белки неиммуноглобулиновой природы. Дарпины - каркасные белки на основе анкириновых повторов, обладают такими преимуществами перед антителами, как малый размер, стабильность в широком диапазоне температур и значений pH, низкая склонность к агрегации и легкость наработки в гетерологичных системах экспрессии. Различия в строении паратопа дарпинов и антител расширяют спектр молекул-мишеней, а легкость создания гибридных белков слияния позволяет получать биспецифические и мультивалентные конструкции. В представленном обзоре суммированы данные последних лет о разработке терапевтических и визуализирующих соединений на основе дарпинов.</p></trans-abstract><kwd-group xml:lang="en"><kwd>DARPin</kwd><kwd>targeted therapy</kwd><kwd>barnase</kwd></kwd-group><kwd-group xml:lang="ru"><kwd>адресная терапия</kwd><kwd>барназа</kwd><kwd>дарпин</kwd><kwd>наночастицы</kwd></kwd-group><funding-group/></article-meta></front><body></body><back><ref-list><ref id="B1"><label>1.</label><mixed-citation>Kohler G., Milstein C. // Nature. 1975. V. 256. № 5517. P. 495-497.</mixed-citation></ref><ref id="B2"><label>2.</label><mixed-citation>Shah D.K., Betts A.M. // MAbs. 2013. V. 5. № 2. P. 297-305.</mixed-citation></ref><ref id="B3"><label>3.</label><mixed-citation>Chauhan V.P., Stylianopoulos T., Boucher Y., Jain R.K. // Annu. Rev. Chem. Biomol. Eng. 2011. V. 2. № 1. P. 281-298.</mixed-citation></ref><ref id="B4"><label>4.</label><mixed-citation>Simeon R., Chen Z. // Protein Cell. 2018. V. 9. № 1. P. 3-14.</mixed-citation></ref><ref id="B5"><label>5.</label><mixed-citation>Jost C., Plückthun A. // Curr. Opin. Struct. Biol. 2014. V. 27. № 1. P. 102-112.</mixed-citation></ref><ref id="B6"><label>6.</label><mixed-citation>Plückthun A. // Annu. Rev. Pharmacol. Toxicol. 2015. V. 55. № 1. P. 489-511.</mixed-citation></ref><ref id="B7"><label>7.</label><mixed-citation>Grove T.Z., Cortajarena A.L., Regan L. // Curr. Opin. Struct. Biol. 2008. V. 18. № 4. P. 507-515.</mixed-citation></ref><ref id="B8"><label>8.</label><mixed-citation>Stumpp M.T., Binz H.K., Amstutz P. // Drug Discov. Today. 2008. V. 13. № 15-16. P. 695-701.</mixed-citation></ref><ref id="B9"><label>9.</label><mixed-citation>Hansen S., Stüber J.C., Ernst P., Koch A., Bojar D., Batyuk A., Plückthun A. // Sci. Rep. 2017. V. 7. № 1. P. 16292.</mixed-citation></ref><ref id="B10"><label>10.</label><mixed-citation>Dreier B., Honegger A., Hess C., Nagy-Davidescu G., Mittl P.R.E., Grutter M.G., Belousova N., Mikheeva G., Krasnykh V., Pluckthun A. // Proc. Natl. Acad. Sci. USA. 2013. V. 110. № 10. P. E869-E877.</mixed-citation></ref><ref id="B11"><label>11.</label><mixed-citation>Zellweger F., Gasser P., Brigger D., Buschor P., Vogel M., Eggel A. // Allergy. 2017. V. 72. № 8. P. 1174-1183.</mixed-citation></ref><ref id="B12"><label>12.</label><mixed-citation>Jost C., Schilling J., Tamaskovic R., Schwill M., Honegger A., Plückthun A. // Structure. 2013. V. 21. № 11. P. 1979-1991.</mixed-citation></ref><ref id="B13"><label>13.</label><mixed-citation>Wu Y., Batyuk A., Honegger A., Brandl F., Mittl P.R.E., Plückthun A. // Sci. Rep. 2017. V. 7. № 1. P. 11217.</mixed-citation></ref><ref id="B14"><label>14.</label><mixed-citation>Wu Y., Honegger A., Batyuk A., Mittl P.R.E., Plückthun A. // J. Mol. Biol. 2018. V. 430. № 14. P. 2128-2138.</mixed-citation></ref><ref id="B15"><label>15.</label><mixed-citation>Schilling J., Schöppe J., Plückthun A. // J. Mol. Biol. 2014. V. 426. № 3. P. 691-721.</mixed-citation></ref><ref id="B16"><label>16.</label><mixed-citation>Kummer L., Hsu C.-W., Dagliyan O., MacNevin C., Kaufholz M., Zimmermann B., Dokholyan N. V., Hahn K.M., Plückthun A. // Chem. Biol. 2013. V. 20. № 6. P. 847-856.</mixed-citation></ref><ref id="B17"><label>17.</label><mixed-citation>Kummer L., Parizek P., Rube P., Millgramm B., Prinz A., Mittl P.R.E., Kaufholz M., Zimmermann B., Herberg F.W., Pluckthun A. // Proc. Natl. Acad. Sci. USA. 2012. V. 109. № 34. P. E2248-E2257.</mixed-citation></ref><ref id="B18"><label>18.</label><mixed-citation>Forrer P., Stumpp M.T., Binz H.K., Plückthun A. // FEBS Lett. 2003. V. 539. № 1-3. P. 2-6.</mixed-citation></ref><ref id="B19"><label>19.</label><mixed-citation>Stumpp M.T., Amstutz P. // Curr. Opin. Drug Discov. Devel. 2007. V. 10. № 2. P. 153-159.</mixed-citation></ref><ref id="B20"><label>20.</label><mixed-citation>Winkler J., Martin-Killias P., Plückthun A., Zangemeister-Wittke U. // Mol. Cancer Ther. 2009. V. 8. № 9. P. 2674-2683.</mixed-citation></ref><ref id="B21"><label>21.</label><mixed-citation>Steiner D., Forrer P., Plückthun A. // J. Mol. Biol. 2008. V. 382. № 5. P. 1211-1227.</mixed-citation></ref><ref id="B22"><label>22.</label><mixed-citation>Binz H.K., Bakker T.R., Phillips D.J., Cornelius A., Zitt C., Göttler T., Sigrist G., Fiedler U., Ekawardhani S., Dolado I., et al. // MAbs. 2017. V. 9. № 8. P. 1262-1269.</mixed-citation></ref><ref id="B23"><label>23.</label><mixed-citation>Kramer L., Renko M., Završnik J., Turk D., Seeger M.A., Vasiljeva O., Grütter M.G., Turk V., Turk B. // Theranostics. 2017. V. 7. № 11. P. 2806-2821.</mixed-citation></ref><ref id="B24"><label>24.</label><mixed-citation>Bery N., Legg S., Debreczeni J., Breed J., Embrey K., Stubbs C., Kolasinska-Zwierz P., Barrett N., Marwood R., Watson J., et al. // Nat. Commun. 2019. V. 10. № 1. P. 2607.</mixed-citation></ref><ref id="B25"><label>25.</label><mixed-citation>Yarden Y., Sliwkowski M.X. // Nat. Rev. Mol. Cell Biol. 2001. V. 2. № 2. P. 127-137.</mixed-citation></ref><ref id="B26"><label>26.</label><mixed-citation>Ménard S., Tagliabue E., Campiglio M., Pupa S.M. // J. Cell. Physiol. 2000. V. 182. № 2. P. 150-162.</mixed-citation></ref><ref id="B27"><label>27.</label><mixed-citation>Tal M., Wetzler M., Josefberg Z., Deutch A., Gutman M., Assaf D., Kris R., Shiloh Y., Givol D. // Cancer Res. 1988. V. 48. P. 1517-1520.</mixed-citation></ref><ref id="B28"><label>28.</label><mixed-citation>Bookman M.A., Darcy K.M., Clarke-Pearson D., Boothby R.A., Horowitz I.R. // J. Clin. Oncol. 2003. V. 21. № 2. P. 283-290.</mixed-citation></ref><ref id="B29"><label>29.</label><mixed-citation>Santin A.D., Bellone S., Roman J.J., McKenney J.K., Pecorelli S. // Int. J. Gynecol. Obstet. 2008. V. 102. № 2. P. 128-131.</mixed-citation></ref><ref id="B30"><label>30.</label><mixed-citation>Zhang S., Zhang H.S., Reuter V.E., Slovin S.F., Scher H.I., Livingston P.O. // Clin. Cancer Res. 1998. V. 4. № 2. P. 295-302.</mixed-citation></ref><ref id="B31"><label>31.</label><mixed-citation>The AACR Project GENIE Consortium. // Cancer Discov. 2017. V. 7. № 8. P. 818-831.</mixed-citation></ref><ref id="B32"><label>32.</label><mixed-citation>Nahta R., Hung M., Esteva F.J. // Cancer Res. 2004. V. 64. P. 2343-2346.</mixed-citation></ref><ref id="B33"><label>33.</label><mixed-citation>Junttila T.T., Li G., Parsons K., Phillips G.L., Sliwkowski M.X. // Breast Cancer Res. Treat. 2011. V. 128. № 2. P. 347-356.</mixed-citation></ref><ref id="B34"><label>34.</label><mixed-citation>Scaltriti M., Rojo F., Ocaña A., Anido J., Guzman M., Cortes J., Di Cosimo S., Matias-Guiu X., Ramon y Cajal S., Arribas J., et al. // J. Natl. Cancer Inst. 2007. V. 99. № 8. P. 628-638.</mixed-citation></ref><ref id="B35"><label>35.</label><mixed-citation>Deeks E.D. // Drugs. 2017. V. 77. № 15. P. 1695-1704.</mixed-citation></ref><ref id="B36"><label>36.</label><mixed-citation>Meric-Bernstam F., Johnson A.M., Ileana Dumbrava E.E., Raghav K., Balaji K., Bhatt M., Murthy R.K., Rodon J., Piha-Paul S.A. // Clin. Cancer Res. 2019. V. 25. № 7. P. 2033-2041.</mixed-citation></ref><ref id="B37"><label>37.</label><mixed-citation>Hainsworth J.D., Meric-Bernstam F., Swanton C., Hurwitz H., Spigel D.R., Sweeney C., Burris H.A., Bose R., Yoo B., Stein A., et al. // J. Clin. Oncol. 2018. V. 36. № 6. P. 536-542.</mixed-citation></ref><ref id="B38"><label>38.</label><mixed-citation>Borovjagin A.V., McNally L.R., Wang M., Curiel D.T., MacDougall M.J., Zinn K.R. // Mol. Imaging. 2010. V. 9. № 2. P. 59-75.</mixed-citation></ref><ref id="B39"><label>39.</label><mixed-citation>Mironova K.E., Chernykh O.N., Ryabova A.V., Stremovsky O.A., Proshkina G.M., Deyev S.M. // Biochemistry. 2014. Т. 79. № 12. P. 1700-1706.</mixed-citation></ref><ref id="B40"><label>40.</label><mixed-citation>Mironova K.E., Khochenkov D.A., Generalova A.N., Rocheva V.V., Sholina N.V., Nechaev A.V., Semchishen V.A., Deyev S.M., Zvyagin A.V., Khaydukov E.V. // Nanoscale. 2017. V. 9. № 39. P. 14921-14928.</mixed-citation></ref><ref id="B41"><label>41.</label><mixed-citation>Deyev S., Proshkina G., Ryabova A., Tavanti F., Menziani M.C., Eidelshtein G., Avishai G., Kotlyar A. // Bioconjug. Chem. 2017. V. 28. № 10. P. 2569-2574.</mixed-citation></ref><ref id="B42"><label>42.</label><mixed-citation>Proshkina G., Deyev S., Ryabova A., Tavanti F., Menziani M.C., Cohen R., Katrivas L., Kotlyar A.B. // ACS Appl. Mater. Interfaces. 2019. V. 11. № 38. P. 34645-34651.</mixed-citation></ref><ref id="B43"><label>43.</label><mixed-citation>Mironova K.E., Khochenkov D.A., Generalova A.N., Rocheva V.V., Sholina N.V., Nechaev A.V., Semchishen V.A., Deyev S.M., Zvyagin A.V., Khaydukov E.V. // Nanoscale. 2017. V. 9. № 39. P. 14921-14928.</mixed-citation></ref><ref id="B44"><label>44.</label><mixed-citation>Waibel R., Alberto R., Willuda J., Finnern R., Schibli R., Stichelberger A., Egli A., Abram U., Mach J.-P., Plückthun A., et al. // Nat. Biotechnol. 1999. V. 17. № 9. P. 897-901.</mixed-citation></ref><ref id="B45"><label>45.</label><mixed-citation>Zahnd C., Kawe M., Stumpp M.T., De Pasquale C., Tamaskovic R., Nagy-Davidescu G., Dreier B., Schibli R., Binz H.K., Waibel R., et al. // Cancer Res. 2010. V. 70. № 4. P. 1595-1605.</mixed-citation></ref><ref id="B46"><label>46.</label><mixed-citation>Schmidt M.M., Wittrup K.D. // Mol. Cancer Ther. 2009. V. 8. № 10. P. 2861-2871.</mixed-citation></ref><ref id="B47"><label>47.</label><mixed-citation>Vorobyeva A., Schulga A., Konovalova E., Güler R., Löfblom J., Sandström M., Garousi J., Chernov V., Bragina O., Orlova A., et al. // Sci. Rep. 2019. V. 9. № 1. P. 9405.</mixed-citation></ref><ref id="B48"><label>48.</label><mixed-citation>Vorobyeva A., Schulga A., Rinne S.S., Günther T., Orlova A., Deyev S., Tolmachev V. // Int. J. Mol. Sci. 2019. V. 20. № 12. P. 3047.</mixed-citation></ref><ref id="B49"><label>49.</label><mixed-citation>Vorobyeva A., Bragina O., Altai M., Mitran B., Orlova A., Shulga A., Proshkina G., Chernov V., Tolmachev V., Deyev S. // Contrast Media Mol. Imaging. 2018. V. 2018. P. 6930425.</mixed-citation></ref><ref id="B50"><label>50.</label><mixed-citation>Baird R., Omlin A., Kiemle-Kallee J., Fiedler U., Zitt C., Feurstein D., Herbst J., Dawson K., vom Baur E., Stumpp M., et al. // Cancer Res. 2018. V. 78. № 4 Suppl. OT1-03-02.</mixed-citation></ref><ref id="B51"><label>51.</label><mixed-citation>Azaro A., Rodon J., Middleton M.R., Baird R.D., Herrmann R., Fiedler U., Haunschild J., Häuptle M., Hermann F.J., Schreiner S., et al. // J. Clin. Oncol. 2018. V. 36. № 15_suppl. P. 2520-2520.</mixed-citation></ref><ref id="B52"><label>52.</label><mixed-citation>Kiemle-Kallee J., Fiedler U., Dawson K.M., Haunschild J., Dietschy S., Stumpp M.T., Hermann F., Harstrick A. // Cancer Res. 2018. V. 78. № 13 Suppl. CT1.</mixed-citation></ref><ref id="B53"><label>53.</label><mixed-citation>Knop S., Goldschmidt H., Raab M.S., Szarejko M., Jurzyszyn A., Bringhes S., Gamberi B., Vacca A., Acosta J., Lemaillet G., et al. // Blood. 2018. V. 132 Supplement 1. P. 1980.</mixed-citation></ref><ref id="B54"><label>54.</label><mixed-citation>Smithwick E., Stewart M.W. // Antiinflamm. Antiallergy. Agents Med. Chem. 2017. V. 16. № 999. P. 33-45.</mixed-citation></ref><ref id="B55"><label>55.</label><mixed-citation>Shapira A., Benhar I. // Toxins (Basel). 2010. V. 2. № 11. P. 2519-2583.</mixed-citation></ref><ref id="B56"><label>56.</label><mixed-citation>Weldon J.E., Pastan I. // FEBS J. 2011. V. 278. № 23. P. 4683-4700.</mixed-citation></ref><ref id="B57"><label>57.</label><mixed-citation>Martin-Killias P., Stefan N., Rothschild S., Pluckthun A., Zangemeister-Wittke U. // Clin. Cancer Res. 2011. V. 17. № 1. P. 100-110.</mixed-citation></ref><ref id="B58"><label>58.</label><mixed-citation>Shilova O.N., Proshkina G.M., Lebedenko E.N., Deyev S.M. // Acta Naturae. 2015. V. 7. № 3(26). P. 126-133.</mixed-citation></ref><ref id="B59"><label>59.</label><mixed-citation>Sokolova E., Proshkina G., Kutova O., Shilova O., Ryabova A., Schulga A., Stremovskiy O., Zdobnova T., Balalaeva I., Deyev S. // J. Control. Release. 2016. V. 233. P. 48-56.</mixed-citation></ref><ref id="B60"><label>60.</label><mixed-citation>Mazor R., King E.M., Pastan I. // Am. J. Pathol. 2018. V. 188. № 8. P. 1736-1743.</mixed-citation></ref><ref id="B61"><label>61.</label><mixed-citation>Proshkina G.M., Kiseeva D.V., Shilova O.N., Ryabova A.V., Shramova E.I., Strmovsky O.A., Deyev S.M. // Molecular biology. 2017. Т. 51. № 6. С. 997-1007.</mixed-citation></ref><ref id="B62"><label>62.</label><mixed-citation>Sokolova E.A., Shilova O.N., Kiseleva D.V., Schulga A.A., Balalaeva I.V., Deyev S.M. // Int. J. Mol. Sci. 2019. V. 20. № 10. P. 2399.</mixed-citation></ref><ref id="B63"><label>63.</label><mixed-citation>Agostinis P., Berg K., Cengel K.A., Foster T.H., Girotti A.W., Gollnick S.O., Hahn S.M., Hamblin M.R., Juzeniene A. // CA Cancer J. Clin. 2012. V. 61. № 4. P. 250-281.</mixed-citation></ref><ref id="B64"><label>64.</label><mixed-citation>Chilakamarthi U., Giribabu L. // Chem. Rec. 2017. V. 17. № 8. P. 775-802.</mixed-citation></ref><ref id="B65"><label>65.</label><mixed-citation>Mew D., Wat C.K., Towers G.H., Levy J.G. // J. Immunol. 1983. V. 130. № 3. P. 1473-1477.</mixed-citation></ref><ref id="B66"><label>66.</label><mixed-citation>You H., Yoon H.-E., Jeong P.-H., Ko H., Yoon J.-H., Kim Y.-C. // Bioorg. Med. Chem. 2015. V. 23. № 7. P. 1453-1462.</mixed-citation></ref><ref id="B67"><label>67.</label><mixed-citation>Yoo J.-O., Ha K.-S. // Int. Rev. Cell Mol. Biol. 2012. V. 295. P. 139-174.</mixed-citation></ref><ref id="B68"><label>68.</label><mixed-citation>Staneloudi C., Smith K.A., Hudson R., Malatesti N., Savoie H., Boyle R.W., Greenman J. // Immunology. 2007. V. 120. № 4. P. 512-517.</mixed-citation></ref><ref id="B69"><label>69.</label><mixed-citation>Bulina M.E., Chudakov D.M., Britanova O.V., Yanushevich Y.G., Staroverov D.B., Chepurnykh T.V., Merzlyak E.M., Shkrob M.A., Lukyanov S., Lukyanov K.A. // Nat. Biotechnol. 2006. V. 24. № 1. P. 95-99.</mixed-citation></ref><ref id="B70"><label>70.</label><mixed-citation>Sarkisyan K.S., Zlobovskaya O.A., Gorbachev D.A., Bozhanova N.G., Sharonov G.V., Staroverov D.B., Egorov E.S., Ryabova A.V., Solntsev K.M., Mishin A.S., et al. // PLoS One. 2015. V. 10. № 12. P. e0145287.</mixed-citation></ref><ref id="B71"><label>71.</label><mixed-citation>Shu X., Lev-ram V., Deerinck T.J., Qi Y., Ramko E.B., Michael W., Jin Y., Ellisman M.H., Tsien R.Y. // PLoS Biol. 2011. V. 9. № 4. P. e1001041.</mixed-citation></ref><ref id="B72"><label>72.</label><mixed-citation>Makhijani K., To T.L., Ruiz-González R., Lafaye C., Royant A., Shu X. // Cell Chem. Biol. 2017. V. 24. № 1. P. 110-119.</mixed-citation></ref><ref id="B73"><label>73.</label><mixed-citation>Ryumina A.P., Serebrovskaya E.O., Shirmanova M.V., Snopova L.B., Kuznetsova M.M., Turchin I.V., Ignatova N.I., Klementieva N.V., Fradkov A.F., Shakhov B.E., et al. // Biochim. Biophys. Acta-Gen. Subj. 2013. V. 1830. № 11. P. 5059-5067.</mixed-citation></ref><ref id="B74"><label>74.</label><mixed-citation>Lin J.Y., Sann S.B., Zhou K., Nabavi S., Proulx C.D., Malinow R., Jin Y., Tsien R.Y. // Neuron. 2013. V. 79. № 2. P. 241-253.</mixed-citation></ref><ref id="B75"><label>75.</label><mixed-citation>Souslova E.A., Mironova K.E., Deyev S.M. // J. Biophotonics. 2017. V. 10. № 3. P. 338-352.</mixed-citation></ref><ref id="B76"><label>76.</label><mixed-citation>Mironova K.E., Proshkina G.M., Ryabova A.V., Stremovskiy O.А., Lukyanov S.A., Petrov R.V., Deyev S.M. // Theranostics. 2013. V. 3. № 11. P. 831-840.</mixed-citation></ref><ref id="B77"><label>77.</label><mixed-citation>Proshkina G.M., Shilova O.N., Ryabova A. V., Stremovskiy O.A., Deyev S.M. // Biochimie. 2015. V. 118. P. 116-122.</mixed-citation></ref><ref id="B78"><label>78.</label><mixed-citation>Kuzichkina E.O., Shilova O.N., Deyev S.M. // Acta Naturae. 2018. V. 10. № 4(39). С. 87-95.</mixed-citation></ref><ref id="B79"><label>79.</label><mixed-citation>Shilova O.N., Shilov E.S., Deyev S.M. // Cytom. Part A. 2017. V. 91. № 9. P. 917-925.</mixed-citation></ref><ref id="B80"><label>80.</label><mixed-citation>Greish K. // Methods in molecular biology / Ed. Clifton N.J. 2010. P. 25-37.</mixed-citation></ref><ref id="B81"><label>81.</label><mixed-citation>Shilova O.N., Shilov E.S., Lieber A., Deyev S.M. // J. Control. Release. 2018. V. 286. P. 125-136.</mixed-citation></ref><ref id="B82"><label>82.</label><mixed-citation>Nazarenus M., Zhang Q., Soliman M.G., Del Pino P., Pelaz B., Carregal-Romero S., Rejman J., Rothen-Rutishauser B., Clift M.J.D., Zellner R., et al. // Beilstein J. Nanotechnol. 2014. V. 5. P. 1477-1490.</mixed-citation></ref><ref id="B83"><label>83.</label><mixed-citation>Carter T., Mulholland P., Chester K. // Immunotherapy. 2016. V. 8. № 8. P. 941-958.</mixed-citation></ref><ref id="B84"><label>84.</label><mixed-citation>Guryev E.L., Shilyagina N.Y., Kostyuk A.B., Sencha L.M., Balalaeva I.V, Vodeneev V.A., Kutova O.M., Lyubeshkin A.V., Yakubovskaya R.I., Pankratov A.A., et al. // Toxicol. Sci. 2019. V. 170. № 1. P. 123-132.</mixed-citation></ref><ref id="B85"><label>85.</label><mixed-citation>Guryev E.L., Volodina N.O., Shilyagina N.Y., Gudkov S.V., Balalaeva I.V., Volovetskiy A.B., Lyubeshkin A.V., Sen’ A.V., Ermilov S.A., Vodeneev V.A., et al. // Proc. Natl. Acad. Sci. USA. 2018. V. 115. № 39. P. 9690-9695.</mixed-citation></ref><ref id="B86"><label>86.</label><mixed-citation>Li D.-L., Tan J.-E., Tian Y., Huang S., Sun P.-H., Wang M., Han Y.-J., Li H.-S., Wu H.-B., Zhang X.-M., et al. // Biomaterials. 2017. V. 147. P. 86-98.</mixed-citation></ref><ref id="B87"><label>87.</label><mixed-citation>Deyev S., Proshkina G., Baryshnikova O., Ryabova A., Avishai G., Katrivas L., Giannini C., Levi-Kalisman Y., Kotlyar A. // Eur. J. Pharm. Biopharm. 2018. V. 130. P. 296-305.</mixed-citation></ref><ref id="B88"><label>88.</label><mixed-citation>Shipunova V.O., Zelepukin I. V., Stremovskiy O.A., Nikitin M.P., Care A., Sunna A., Zvyagin A.V., Deyev S.M. // ACS Appl. Mater. Interfaces. 2018. V. 10. № 20. P. 17437-17447.</mixed-citation></ref><ref id="B89"><label>89.</label><mixed-citation>Shipunova V.O., Kotelnikova P.A., Aghayeva U.F., Stremovskiy O.A., Novikov I.A., Schulga A.A., Nikitin M.P., Deyev S.M. // J. Magn. Magn. Mater. 2019. V. 469. P. 450-455.</mixed-citation></ref><ref id="B90"><label>90.</label><mixed-citation>Russell S.J., Peng K.-W., Bell J.C. // Nat. Biotechnol. 2012. V. 30. № 7. P. 658-670.</mixed-citation></ref><ref id="B91"><label>91.</label><mixed-citation>Friedrich K., Hanauer J.R., Prüfer S., Münch R.C., Völker I., Filippis C., Jost C., Hanschmann K.-M., Cattaneo R., Peng K.-W., et al. // Mol. Ther. 2013. V. 21. № 4. P. 849.</mixed-citation></ref><ref id="B92"><label>92.</label><mixed-citation>Hanauer J.R., Gottschlich L., Riehl D., Rusch T., Koch V., Friedrich K., Hutzler S., Prüfer S., Friedel T., Hanschmann K.-M., et al. // Mol. Ther. Оncolytics. 2016. V. 3. P. 16003.</mixed-citation></ref><ref id="B93"><label>93.</label><mixed-citation>Münch R.C., Janicki H., Völker I., Rasbach A., Hallek M., Büning H., Buchholz C.J. // Mol. Ther. 2013. V. 21. № 1. P. 109-118.</mixed-citation></ref><ref id="B94"><label>94.</label><mixed-citation>Hagen S., Baumann T., Wagner H.J., Morath V., Kaufmann B., Fischer A., Bergmann S., Schindler P., Arndt K.M., Müller K.M. // Sci. Rep. 2014. V. 4. P. 3759.</mixed-citation></ref><ref id="B95"><label>95.</label><mixed-citation>Wilkins O., Keeler A.M., Flotte T.R. // Hum. Gene Ther. Methods. 2017. V. 28. № 2. P. 61-66.</mixed-citation></ref><ref id="B96"><label>96.</label><mixed-citation>Benmebarek M.-R., Karches C.H., Cadilha B.L., Lesch S., Endres S., Kobold S. // Int. J. Mol. Sci. 2019. V. 20. № 6. P. 1283.</mixed-citation></ref><ref id="B97"><label>97.</label><mixed-citation>Maude S.L., Frey N., Shaw P.A., Aplenc R., Barrett D.M., Bunin N.J., Chew A., Gonzalez V.E., Zheng Z., Lacey S.F., et al. // N. Engl. J. Med. 2014. V. 371. № 16. P. 1507-1517.</mixed-citation></ref><ref id="B98"><label>98.</label><mixed-citation>Kochenderfer J.N., Dudley M.E., Kassim S.H., Somerville R.P.T., Carpenter R.O., Stetler-Stevenson M., Yang J.C., Phan G.Q., Hughes M.S., Sherry R.M., et al. // J. Clin. Oncol. 2015. V. 33. № 6. P. 540-549.</mixed-citation></ref><ref id="B99"><label>99.</label><mixed-citation>Hammill J.A., VanSeggelen H., Helsen C.W., Denisova G.F., Evelegh C., Tantalo D.G.M., Bassett J.D., Bramson J.L. // J. Immunother. Cancer. 2015. V. 3. P. 55.</mixed-citation></ref><ref id="B100"><label>100.</label><mixed-citation>Siegler E., Li S., Kim Y.J., Wang P. // Hum. Gene Ther. 2017. V. 28. № 9. P. 726-736.</mixed-citation></ref><ref id="B101"><label>101.</label><mixed-citation>Farag S.S., Caligiuri M.A. // Blood Rev. 2006. V. 20. № 3. P. 123-137.</mixed-citation></ref><ref id="B102"><label>102.</label><mixed-citation>Yoon S.R., Lee Y.S., Yang S.H., Ahn K.H., Lee J.-H., Lee J.-H., Kim D.Y., Kang Y.A., Jeon M., Seol M., et al. // Bone Marrow Transplant. 2010. V. 45. № 6. P. 1038-1046.</mixed-citation></ref><ref id="B103"><label>103.</label><mixed-citation>Miller J.S., Soignier Y., Panoskaltsis-Mortari A., McNearney S.A., Yun G.H., Fautsch S.K., McKenna D., Le C., Defor T.E., Burns L.J., et al. // Blood. 2005. V. 105. № 8. P. 3051-3057.</mixed-citation></ref><ref id="B104"><label>104.</label><mixed-citation>Rubnitz J.E., Inaba H., Ribeiro R.C., Pounds S., Rooney B., Bell T., Pui C.-H., Leung W. // J. Clin. Oncol. 2010. V. 28. № 6. P. 955-959.</mixed-citation></ref><ref id="B105"><label>105.</label><mixed-citation>Arai S., Meagher R., Swearingen M., Myint H., Rich E., Martinson J., Klingemann H. // Cytotherapy. 2008. V. 10. № 6. P. 625-632.</mixed-citation></ref><ref id="B106"><label>106.</label><mixed-citation>Tonn T., Schwabe D., Klingemann H.G., Becker S., Esser R., Koehl U., Suttorp M., Seifried E., Ottmann O.G., Bug G. // Cytotherapy. 2013. V. 15. № 12. P. 1563-1570.</mixed-citation></ref><ref id="B107"><label>107.</label><mixed-citation>Rezvani K., Rouce R., Liu E., Shpall E. // Mol. Ther. 2017. V. 25. № 8. P. 1769-1781.</mixed-citation></ref></ref-list></back></article>
