<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE root>
<article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="review-article" dtd-version="1.2" xml:lang="en"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher-id">Acta Naturae</journal-id><journal-title-group><journal-title xml:lang="en">Acta Naturae</journal-title><trans-title-group xml:lang="ru"><trans-title>Acta Naturae</trans-title></trans-title-group></journal-title-group><issn publication-format="print">2075-8251</issn><publisher><publisher-name xml:lang="en">Acta Naturae Ltd</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id pub-id-type="publisher-id">10867</article-id><article-id pub-id-type="doi">10.32607/20758251-2019-11-4-22-32</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="toc-heading" xml:lang="en"><subject>Reviews</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="toc-heading" xml:lang="ru"><subject>Обзоры</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="article-type"><subject>Review Article</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title xml:lang="en">Non-neutralizing Antibodies Directed at Conservative Influenza Antigens</article-title><trans-title-group xml:lang="ru"><trans-title>Ненейтрализующие антитела к консервативным антигенам вируса гриппа</trans-title></trans-title-group></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author"><name-alternatives><name xml:lang="en"><surname>Sedova</surname><given-names>E. S.</given-names></name><name xml:lang="ru"><surname>Седова</surname><given-names>Е. С.</given-names></name></name-alternatives><address><country country="RU">Russian Federation</country></address><email>sedova-es@yandex.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff1"/></contrib><contrib contrib-type="author"><name-alternatives><name xml:lang="en"><surname>Scherbinin</surname><given-names>D. N.</given-names></name><name xml:lang="ru"><surname>Щербинин</surname><given-names>Д. Н.</given-names></name></name-alternatives><address><country country="RU">Russian Federation</country></address><email>sedova-es@yandex.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff1"/></contrib><contrib contrib-type="author"><name-alternatives><name xml:lang="en"><surname>Lysenko</surname><given-names>A. A.</given-names></name><name xml:lang="ru"><surname>Лысенко</surname><given-names>А. А.</given-names></name></name-alternatives><address><country country="RU">Russian Federation</country></address><email>sedova-es@yandex.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff1"/></contrib><contrib contrib-type="author"><name-alternatives><name xml:lang="en"><surname>Alekseeva</surname><given-names>S. V.</given-names></name><name xml:lang="ru"><surname>Алексеева</surname><given-names>С. В.</given-names></name></name-alternatives><address><country country="RU">Russian Federation</country></address><email>sedova-es@yandex.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff1"/></contrib><contrib contrib-type="author"><name-alternatives><name xml:lang="en"><surname>Artemova</surname><given-names>E. A.</given-names></name><name xml:lang="ru"><surname>Артемова</surname><given-names>Э. А.</given-names></name></name-alternatives><address><country country="RU">Russian Federation</country></address><email>sedova-es@yandex.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff1"/></contrib><contrib contrib-type="author"><name-alternatives><name xml:lang="en"><surname>Shmarov</surname><given-names>M. M.</given-names></name><name xml:lang="ru"><surname>Шмаров</surname><given-names>М. М.</given-names></name></name-alternatives><address><country country="RU">Russian Federation</country></address><email>sedova-es@yandex.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff1"/></contrib></contrib-group><aff-alternatives id="aff1"><aff><institution xml:lang="en">Federal Research Centre for Epidemiology and Microbiology named after the honorary academician N.F. Gamaleya of the Ministry of Health of the Russian Federation</institution></aff><aff><institution xml:lang="ru">Национальный исследовательский центр эпидемиологии и микробиологии имени почетного академика Н.Ф. Гамалеи Министерства здравоохранения Российской Федерации</institution></aff></aff-alternatives><pub-date date-type="pub" iso-8601-date="2019-12-15" publication-format="electronic"><day>15</day><month>12</month><year>2019</year></pub-date><volume>11</volume><issue>4</issue><issue-title xml:lang="en">VOL 11, NO4 (2019)</issue-title><issue-title xml:lang="ru">ТОМ 11, №4 (2019)</issue-title><fpage>22</fpage><lpage>32</lpage><history><date date-type="received" iso-8601-date="2020-01-28"><day>28</day><month>01</month><year>2020</year></date></history><permissions><copyright-statement xml:lang="en">Copyright ©; 2019, Sedova E.S., Scherbinin D.N., Lysenko A.A., Alekseeva S.V., Artemova E.A., Shmarov M.M.</copyright-statement><copyright-statement xml:lang="ru">Copyright ©; 2019, Седова Е.С., Щербинин Д.Н., Лысенко А.А., Алексеева С.В., Артемова Э.А., Шмаров М.М.</copyright-statement><copyright-year>2019</copyright-year><copyright-holder xml:lang="en">Sedova E.S., Scherbinin D.N., Lysenko A.A., Alekseeva S.V., Artemova E.A., Shmarov M.M.</copyright-holder><copyright-holder xml:lang="ru">Седова Е.С., Щербинин Д.Н., Лысенко А.А., Алексеева С.В., Артемова Э.А., Шмаров М.М.</copyright-holder><ali:free_to_read xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/"/><license><ali:license_ref xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref></license></permissions><self-uri xlink:href="https://actanaturae.ru/2075-8251/article/view/10867">https://actanaturae.ru/2075-8251/article/view/10867</self-uri><abstract xml:lang="en"><p>At the moment, developing new broad-spectrum influenza vaccines which would help avoid annual changes in a vaccine’s strain set is urgency. In addition, developing new vaccines based on highly conserved influenza virus proteins could allow us to better prepare for potential pandemics and significantly reduce the damage they cause. Evaluation of the humoral response to vaccine administration is a key aspect of the characterization of the effectiveness of influenza vaccines. In the development of new broad-spectrum influenza vaccines, it is important to study the mechanisms of action of various antibodies, including non-neutralizing ones, as well as to be in the possession of methods for quantifying these antibodies after immunization with new vaccines against influenza. In this review, we focused on the mechanisms of anti-influenza action of non-neutralizing antibodies, such as antibody-dependent cellular cytotoxicity (ADCC), antibody-dependent cellular phagocytosis (ADCP), and antibody-mediated complement-dependent cytotoxicity (CDC). The influenza virus antigens that trigger these reactions are hemagglutinin (HA) and neuraminidase (NA), as well as highly conserved antigens, such as M2 (ion channel), M1 (matrix protein), and NP (nucleoprotein). In addition, the mechanisms of action and methods for detecting antibodies to neuraminidase (NA) and to the stem domain of hemagglutinin (HA) of the influenza virus are considered.</p></abstract><trans-abstract xml:lang="ru"><p>На сегодняшний день актуальной остается разработка новых противогриппозных вакцин широкого спектра действия, которые позволят избежать ежегодного изменения штаммового состава вакцины. Создание новых вакцин на основе высококонсервативных белков вируса гриппа позволит подготовиться к возможным пандемиям и существенно снизить наносимый ими ущерб. Ключевым моментом в определении эффективности противогриппозных вакцин является оценка уровня гуморального ответа на вакцину. Для создания новых противогриппозных вакцин важно знать механизмы действия различных, в том числе ненейтрализующих, антител, а также иметь методы определения уровня таких антител после иммунизации. В данном обзоре рассмотрены такие механизмы противогриппозного действия, реализуемые ненейтрализующими антителами, как антителозависимая клеточная цитотоксичность (АЗКЦ), антителозависимый фагоцитоз (АЗФ) и опосредованная антителом комплементзависимая цитотоксичность (АОКЗЦ). Запускают эти реакции такие антигены вируса гриппа, как гемагглютинин (HA) и нейраминидаза (NA), так и высококонсервативные антигены - ионный канал М2, матриксный белок М1 и нуклеопротеин NP. Кроме того, рассмотрены механизмы действия и способы обнаружения антител к стволовой части НА и NA вируса гриппа.</p></trans-abstract><kwd-group xml:lang="en"><kwd>influenza virus</kwd><kwd>broad-spectrum influenza vaccine</kwd><kwd>antibody-dependent cellular cytotoxicity</kwd><kwd>antibody-dependent cellular phagocytosis</kwd><kwd>antibody-mediated complement-dependent cytotoxicity</kwd></kwd-group><kwd-group xml:lang="ru"><kwd>антителозависимая клеточная цитотоксичность</kwd><kwd>антителозависимый фагоцитоз</kwd><kwd>вакцины широкого спектра действия</kwd><kwd>вирус гриппа</kwd><kwd>опосредованная антителами комплементзависимая цитотоксичность</kwd></kwd-group><funding-group/></article-meta></front><body></body><back><ref-list><ref id="B1"><label>1.</label><mixed-citation>Paules C., Subbarao K. // Lancet. 2017. V. 390. P. 697-708.</mixed-citation></ref><ref id="B2"><label>2.</label><mixed-citation>Sedova E.S., Shcherbinin D.N., Migunov A.I., Smirnov Iu.A., Logunov D.Iu., Shmarov M.M., Tsybalova L.M., Naroditskiî B.S., Kiselev O.I., Gintsburg A.L. // Acta Naturae. 2012. V. 4. №4. P17-27.</mixed-citation></ref><ref id="B3"><label>3.</label><mixed-citation>Krammer F. // Nat. Rev. Immunol. 2019. V. 19. № 6. P. 383-397.</mixed-citation></ref><ref id="B4"><label>4.</label><mixed-citation>Shcherbinin D.N., Alekseeva S.V., Shmarov M.M., Smirnov Y.A., Naroditskiy B.S., Gintsburg A.L. // Acta Naturae. 2016. V. 8. № 1. P. 13-20.</mixed-citation></ref><ref id="B5"><label>5.</label><mixed-citation>Truelove S., Zhu H., Lessler J., Riley S., Read J.M., Wang S., Kwok K.O., Guan Y., Jiang C.Q., Cummings D.A. // Influenza Other Respi. Viruses. 2016. V. 10. P. 518-524.</mixed-citation></ref><ref id="B6"><label>6.</label><mixed-citation>Kitikoon P., Vincent A.L. // Meth. Mol. Biol. 2014. V. 1161. P. 325-335.</mixed-citation></ref><ref id="B7"><label>7.</label><mixed-citation>Brandenburg B., Koudstaal W., Goudsmit J., Klaren V., Tang Ch., Bujny M.V., Korse H.J., Kwaks T., Otterstrom J.J., Juraszek J. // PLoS One. 2013. V. 8. № 12. P. e80034.</mixed-citation></ref><ref id="B8"><label>8.</label><mixed-citation>Lu L.L., Suscovich T.J., Fortune S.M., Alter G. // Nat. Rev. Immunol. 2018. Т. 18. Р. 46-61.</mixed-citation></ref><ref id="B9"><label>9.</label><mixed-citation>Bruhns P., Jönsson F. // Immunol. Rev. 2015. V. 268. № 1. P. 25-51.</mixed-citation></ref><ref id="B10"><label>10.</label><mixed-citation>Vanderven H.A., Jegaskanda S., Wheatley A.K., Kent S.J. // Curr. Opin. Virol. 2017. V. 22. P. 89-96.</mixed-citation></ref><ref id="B11"><label>11.</label><mixed-citation>DiLillo D.J., Tan G.S., Palese P., Ravetch J.V. // Nat. Med. 2014. V. 20. P. 143-151.</mixed-citation></ref><ref id="B12"><label>12.</label><mixed-citation>Jegaskanda S., Weinfurter J.T., Friedrich T.C., Kent S.J. // J. Virol. 2013. V. 87. P. 5512-5522.</mixed-citation></ref><ref id="B13"><label>13.</label><mixed-citation>Jegaskanda S., Luke C., Hickman H.D., Sangster M.Y., Wieland-Alter W.F., McBride J.M., Yewdell J.W., Wright P.F., Treanor J., Rosenberger C.M. et al. // J. Infect. Dis. 2016. V. 214. P. 945-952.</mixed-citation></ref><ref id="B14"><label>14.</label><mixed-citation>Jegaskanda S., Laurie K.L., Amarasena T.H., Winnall W.R., Kramski M., De Rose R., Barr I.G., Brooks A.G., Reading P.C., Kent S.J. // J. Infect. Dis. 2013. V. 208. P. 1051-1061.</mixed-citation></ref><ref id="B15"><label>15.</label><mixed-citation>Boudreau C.M., Alter G. // Front. Immunol. 2019. V. 10. P. 440.</mixed-citation></ref><ref id="B16"><label>16.</label><mixed-citation>DiLillo D.J., Palese P., Wilson P.C., Ravetch J.V. // J. Clin. Invest. 2016. V. 126. P. 605-610.</mixed-citation></ref><ref id="B17"><label>17.</label><mixed-citation>Sicca F., Neppelenbroek S., Huckriede A. // Expert. Rev. Vaccines. 2018. V. 17. № 9. P. 785-795.</mixed-citation></ref><ref id="B18"><label>18.</label><mixed-citation>Jegaskanda S., Reading P.C., Kent S.J. // J. Immunol. 2014. V. 193. № 2. Р. 469-475.</mixed-citation></ref><ref id="B19"><label>19.</label><mixed-citation>Virelizier J.L., Allison A.C., Oxford J.S., Schild G.C. // Nature. 1977. V. 266. P. 52-54.</mixed-citation></ref><ref id="B20"><label>20.</label><mixed-citation>Yewdell J.W., Frank E., Gerhard W. // J. Immunol. 1981. V. 126. P. 1814-1819.</mixed-citation></ref><ref id="B21"><label>21.</label><mixed-citation>Bodewes R., Geelhoed-Mieras M.M., Wrammert J., Ahmed R., Wilson P.C., Fouchier R.A., Osterhaus A.D., Rimmelzwaan G.F. // Clin. Vaccine Immunol. 2013. V. 20. P. 1333-1337.</mixed-citation></ref><ref id="B22"><label>22.</label><mixed-citation>Carragher D.M., Kaminski D.A., Moquin A., Hartson L., Randall T.D. // J. Immunol. 2008. V. 181. P. 4168-4176.</mixed-citation></ref><ref id="B23"><label>23.</label><mixed-citation>LaMere M.W., Lam H.T., Moquin A., Haynes L., Lund F.E., Randall T.D., Kaminski D.A. // J. Immunol. 2011. V. 186. № 7. P. 4331-4339.</mixed-citation></ref><ref id="B24"><label>24.</label><mixed-citation>Jegaskanda S., Amarasena T.H., Laurie K.L., Tan H.X., Butler J., Parsons M.S., Alcantara S., Petravic J., Davenport M.P., Hurt A.C., et al. // J. Virol. 2013. V. 87. P. 13706-13718.</mixed-citation></ref><ref id="B25"><label>25.</label><mixed-citation>Jegaskanda S., Co M.D.T., Cruz J., Subbarao K., Ennis F.A., Terajima M. // J. Infect. Dis. 2017. V. 215. № 5. P. 818-823.</mixed-citation></ref><ref id="B26"><label>26.</label><mixed-citation>Vanderven H.A., Ana-Sosa-Batiz F., Jegaskanda S., Rockman S., Laurie K., Barr I., Chen W., Wines B., Hogarth P.M., Lambe T., et al. // EBioMedicine. 2016. V. 8. P. 277-290.</mixed-citation></ref><ref id="B27"><label>27.</label><mixed-citation>Jegerlehner A., Schmitz N., Storni T., Bachmann M.F. // J. Immunol. 2004. V. 172. № 9. P. 5598-5605.</mixed-citation></ref><ref id="B28"><label>28.</label><mixed-citation>El Bakkouri K., Descamps F., De Filette M., Smet A., Festjens E., Birkett A., van Rooijen N., Verbeek S., Fiers W., Saelens X., et al. // J. Immunol. 2011. V. 186. № 2. P. 1022-1031.</mixed-citation></ref><ref id="B29"><label>29.</label><mixed-citation>Lee Y.N., Lee Y.T., Kim M.C., Hwang H.S., Lee J.S., Kim K.H., Kang S.M. // Immunology. 2014. V. 143. № 2. P. 300-309.</mixed-citation></ref><ref id="B30"><label>30.</label><mixed-citation>Simhadri V.R., Dimitrova M., Mariano J.L., Zenarruzabeitia O., Zhong W., Ozawa T., Muraguchi A., Kishi H., Eichelberger M.C., Borrego F. // PLoS One. 2015. V. 10. P. 1-13.</mixed-citation></ref><ref id="B31"><label>31.</label><mixed-citation>Jegaskanda S., Job E.R., Kramski M., Laurie K., Isitman G., de Rose R., Winnall W.R., Stratov I., Brooks A.G., Reading P.C., et al. // J. Immunol. 2013. V. 190. № 4. P. 1837-1848.</mixed-citation></ref><ref id="B32"><label>32.</label><mixed-citation>Co M.D., Terajima M., Thomas S.J., Jarman R.G., Rungrojcharoenkit K., Fernandez S., Yoon I.K., Buddhari D., Cruz J., Ennis F.A. // Viral Immunol. 2014. V. 8. P. 375-382.</mixed-citation></ref><ref id="B33"><label>33.</label><mixed-citation>García-García E., Rosales C. // J. Leukoc. Biol. 2002. V. 72. P. 1092-1108.</mixed-citation></ref><ref id="B34"><label>34.</label><mixed-citation>Freeman S.A., Grinstein S. // Immunol. Rev. 2014. V. 262. P. 193-215.</mixed-citation></ref><ref id="B35"><label>35.</label><mixed-citation>Huber V.C., Lynch J.M., Bucher D.J., Le J., Metzger D.W. // J. Immunol. 2001. V. 166. P. 7381-7388.</mixed-citation></ref><ref id="B36"><label>36.</label><mixed-citation>Henry Dunand C.J., Leon P.E., Huang M., Choi A., Chromikova V., Ho I.Y., Tan G.S., Cruz J., Hirsh A., Zheng N.Y., et al. // Cell Host Microbe. 2016. V. 19. № 6. P. 800-813.</mixed-citation></ref><ref id="B37"><label>37.</label><mixed-citation>He W., Chen C., Mullarkey C., Hamilton J.R., Wong C.K., Leon P.E., Uccellini M.B., Chromikova V., Henry C., Hoffman K.W., et al. // Nat. Commun. 2017. V. 8. № 1. P. 846.</mixed-citation></ref><ref id="B38"><label>38.</label><mixed-citation>Wong C.K., Smith C.A., Sakamoto K., Kaminski N., Koff J.L., Goldstein D.R. // J. Immunol. 2017. V. 199. № 3. P. 1060-1068.</mixed-citation></ref><ref id="B39"><label>39.</label><mixed-citation>Mullarkey C.E., Bailey M.J., Golubeva D.A., Tan G.S., Nachbagauer R., He W., Novakowski K.E., Bowdish D.M., Miller M.S., Palese P. // MBio. 2016. V. 7. № 5. P. e01624-1616.</mixed-citation></ref><ref id="B40"><label>40.</label><mixed-citation>Hashimoto Y., Moki T., Takizawa T., Shiratsuchi A., Nakanishi Y. // J. Immunol. 2007. V. 178. № 4. P. 2448-2457.</mixed-citation></ref><ref id="B41"><label>41.</label><mixed-citation>Fujisawa H. // J. Virol. 2008. V. 82. № 6. P. 2772-2783.</mixed-citation></ref><ref id="B42"><label>42.</label><mixed-citation>Ana-Sosa-Batiz F., Vanderven H., Jegaskanda S., Johnston A., Rockman S., Laurie K., Barr I., Reading P., Lichtfuss M., Kent S.J. // PLoS One. 2016. V. 11. P. 1-18.</mixed-citation></ref><ref id="B43"><label>43.</label><mixed-citation>Saelens X. // J. Infect. Dis. 2019. V. 219. (Supplement_1). P. S68-S74.</mixed-citation></ref><ref id="B44"><label>44.</label><mixed-citation>Hicks J.T., Ennis F.A., Kim E., Verbonitz M. // J. Immunol. 1978. V. 121. № 4. P. 1437-1445.</mixed-citation></ref><ref id="B45"><label>45.</label><mixed-citation>Beebe D.P., Schreiber R.D., Cooper N.R. // J. Immunol. 1983. V. 130. № 3. P. 1317-1322.</mixed-citation></ref><ref id="B46"><label>46.</label><mixed-citation>Rattan A., Pawar S.D., Nawadkar R., Kulkarni N., Lal G., Mullick J., Sahu A. // PLoS Pathog. 2017. V. 13. № 3. P. e1006248.</mixed-citation></ref><ref id="B47"><label>47.</label><mixed-citation>Kim Y.J., Kim K.H., Ko E.J., Kim M.C., Lee Y.N., Jung Y.J., Lee Y.T., Kwon Y.M., Song J.M., Kang S.M. // J. Virol. 2018. V. 92. № 20. P. e00969-18.</mixed-citation></ref><ref id="B48"><label>48.</label><mixed-citation>Co M.D., Cruz J., Takeda A., Ennis F.A., Terajima M. // Hum. Vaccin. Immunother. 2012. V. 8. № 9. P. 1218-1222.</mixed-citation></ref><ref id="B49"><label>49.</label><mixed-citation>Terajima M., Cruz J., Co M.D., Lee J.H., Kaur K., Wrammert J., Wilson P.C. // J. Virol. 2011. V. 85. № 24. P. 13463-13467.</mixed-citation></ref><ref id="B50"><label>50.</label><mixed-citation>Tuter E.A., Poroshin G.N., Dranitsyna M.A., Vasilyev A.N., Niyazov R.R. // Remedium Journal. 2016. V. 6. P. 37-42.</mixed-citation></ref><ref id="B51"><label>51.</label><mixed-citation>Krammer F. // Expert Rev. Vaccines. 2017. V. 16. № 5. P. 503-513.</mixed-citation></ref><ref id="B52"><label>52.</label><mixed-citation>Chen Y.Q., Wohlbold T.J., Zheng N.Y., Huang M., Huang Y., Neu K.E., Lee J., Wan H., Rojas K.T., Kirkpatrick E., et al. // Cells. 2018. V. 173. № 2. P. 417-429.</mixed-citation></ref><ref id="B53"><label>53.</label><mixed-citation>Tan G.S., Lee P.S., Hoffman R.M.B., Mazel-Sanchez B., Krammer F., Leon P.E., Ward A.B., Wilson I.A., Palese P. // J. Virol. 2014. V. 88. P. 13580-13592.</mixed-citation></ref><ref id="B54"><label>54.</label><mixed-citation>Kosik I., Angeletti D., Gibbs J.S., Angel M., Takeda K., Kosikova M., Nair V., Hickman H.D., Xie H., Brooke C.B., et al. // J. Exp. Med. 2019. V. 216. № 2. P. 304-316.</mixed-citation></ref><ref id="B55"><label>55.</label><mixed-citation>Carnell G.W., Ferrara F., Grehan K., Thompson C.P., Temperton N.J. // Front. Immunol. 2015. V. 6. № 161.</mixed-citation></ref><ref id="B56"><label>56.</label><mixed-citation>Rajendran M., Nachbagauer R., Ermler M.E., Bunduc P., Amanat F., Izikson R., Cox M., Palese P., Eichelberger M., Krammer F. // MBio. 2017. V. 8. P. 1-12.</mixed-citation></ref><ref id="B57"><label>57.</label><mixed-citation>Marcelin G., Sandbulte M.R., Webby R.J. // Rev. Med. Virol. 2012. V. 22. № 4. P. 267-279.</mixed-citation></ref><ref id="B58"><label>58.</label><mixed-citation>Eichelberger M.C., Monto A.S. // J. Infect. Dis. 2019. V. 219 (Supplement_1). P. S75-S80.</mixed-citation></ref><ref id="B59"><label>59.</label><mixed-citation>Krammer F., Fouchier R.A.M., Eichelberger M.C., Webby R.J., Shaw-Saliba K., Wan H., Compans R.W., Skountzou I., Monto A.S. // MBio. 2018. V. 9. № 2. P. e02332-17.</mixed-citation></ref></ref-list></back></article>
